Program edukacyjny "Zielone przedszkole"
Dodane przez Ela5 dnia Wrzesie 28 2013 08:39:49
Wodzisaw lski.
Program edukacyjny z zakresu ekologii pod tytuem: "Zielone przedszkole"
Twrca programu: mgr Elbieta Ostrowska
"Czowiek jest trzcin najsabsza w przyrodzie,
ale trzcin mylc"
Pascal
Spis treci.
Wstp:
I Charakterystyka programu.
1.I Opis miejsca realizacji.
2.I Przedmiot programu.
3.I Metody, formy i techniki pracy z dziemi.
II Treci ekologiczne stymulujce prawidowy rozwj dziecka.
III Cele programu i treci programowe.
IV Cztery pory roku w ogrodzie. Charakterystyka moduw programowych.
1.IV Dzie drzewa.
2.IV ywa mapa Polski.
3.IV Zioa pielgnuje i prbuj.
V Efekty programu.
VI Ewaluacji programu.
Literatura.
Wstp do programu "Zielone przedszkole"
Program "Zielone przedszkole" dotyczy dzieci w wieku od 3 do 6 lat, i jest poszerzeniem Podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziaw przedszkolnych w szkoach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego . Zawiera treci z zakresu przyrody oywionej oraz ekologii. Dzieci staj si bacznymi obserwatorami przyrody oraz tego, co si z ni dzieje. Dokonuj samodzielnych zmian w jej wygldzie, podczas ktrych nabywaj umiejtnoci i wiedz. W programie zachodzi korelacji dziaa przedszkola, rodzicw i Nadlenictwa Rybnik, w celu dokonania zmian w najbliszym otoczeniu dziecka czyli ogrodzie przedszkolnym.
Program podzielony jest na trzy moduy:
1) Dzie drzewa
2) ywa mapa Polski
3) Zioa - pielgnuj i prbuje.
Podstawowym celem programu jest: stymulowanie dziecicej aktywnoci w kierunku poznawania i zrozumienia otaczajcej przyrody. Poznanie jej wszystkimi zmysami. Tworzenie okazji do poznawania na drodze obserwacji, odkrywania, dziaania i eksperymentowania.
Program ten jest przedsiwziciem dugofalowym rozpoczynajcy si w momencie przyjcia dziecka do przedszkola i trwajcym do chwili opuszczania pierwszego szczebla edukacji. "Zielone przedszkole" to program adresowany do nauczycieli wychowania przedszkolnego, ktrym bliskie s zagadnienia zwizane ze wiatem przyrody i jego ochron. Dbanie o przyrod jest priorytetem obecnych czasw. Jeeli, teraz nie zadbamy o ni, i nie nauczymy modych ludzi dbaoci o otaczajc ziele, to co zostawimy nastpnym pokoleniom? Jest to program dla nauczycieli, ktrzy z pasj wdro go w ycie. I, z cierpliwoci realizowa przez 3 lub 4 lata.
wiat przyrody jest interesujcym obiektem poznania dla dzieci. Przekazywane przez nauczyciela wiadomoci poczone z przyrod najbardziej odpowiadaj sposobowi mylenia dziecka s namacalne i wszechobecne. Obcowanie i obserwowanie przyrody jest u dzieci potrzeb naturaln, a sama styczno z przyrod dostarcza dzieciom przyjemno. Przebywanie na onie przyrody pobudza zmysy, hartuje, zaspokaja potrzeb ruchu. Natomiast edukacja ekologiczna, wdraana od najmodszych lat, bdzie uwiadamia dzieciom, jakie powinno by postpowanie ludzi w odniesieniu do niej ( szacunek) i jakie dziaania podj by j chroni "tu, teraz i w przyszoci".
Dzieci uczestniczce w programie "Zielone przedszkole" opuszczajc mury przedszkola bd posiaday zaszczepiony bakcyl mionika przyrody. Jzyk dziecka bdzie wzbogacony o sownictwo zwizane z przyrod i ochron rodowiska. Bd znay zalenoci i prawa, jakimi rzdzi si przyroda. Czynny udzia dzieci w pracach ogrodniczych i pielgnacyjnych doprowadzi do szanowania zieleni oraz docenienia pracy innych ludzi. Aktywny udzia w pracach ogrodniczych wyrobi przekonanie, e potrafi poradzi sobie ze stawianymi przed nimi zadaniami. Spowoduje, e uwierz we wasne siy, a efekt ich stara stanie si namacalny i widoczny i jednoczenie dostarczajcy bodcw estetycznych.
I Charakterystyka programu.
Program wasny pod tytuem "Zielone przedszkole" zosta stworzony dla dzieci w wieku przedszkolnym i dotyczy wszystkich grup wiekowych. Realizowany jest w trakcie zaj obowizkowych. Jest rozszerzeniem Podstaw programowych o zagadnienia zwizane z czynnym uczestnictwem dzieci w pracach zwizanych z dbaoci o otoczenie. Przesanie proekologiczne przewija si bdzie we wszystkich paszczyznach dziaalnoci dziecka. W programie nie ma podziau na grupy wiekowe, co umoliwi wszystkim dzieciom poszerza i pogbia wiadomoci, zgodnie ze wzrastajcymi moliwociami intelektualno-percepcyjnymi. Uwzgldnia zasad stopniowania trudnoci. Mona go stosowa w poczeniu z wszystkimi dziaami programowymi. Treci i sposb realizacji, tak naley dostosowa aby pobudzay ciekawo dzieci, zachcay do mylenia a przede wszystkim do dziaania.
Edukacja ekologiczna powinna stanowi skadow i nierozczn cz dziaalnoci opiekuczo - wychowawczo - dydaktycznej nauczyciela. Czowiek, od zarania dziejw, korzystajc z naturalnych bogactw ziemi. Wyrzdzi jej wiele krzywd, ktre stanowi powane zagroenie rwnowagi biologicznej. Zanieczyszczone powietrze, woda, gleba, obumierajce drzewa - "prosz o pomoc". Ochrona rodowiska przyrodniczego jest koniecznoci, a wyrabianie postaw proekologicznych obowizkiem kadego nauczyciela. Konstruujc niniejszy program braam pod uwag:
- czy warunki rodowiskowe przedszkola s odpowiednie do jego realizacji,
- dostosowaam wymagania, treci, cele i metody do moliwoci rozwojowych dziecka,
- zaoyam, e jest nastawiony na ksztatowanie odpowiednich umiejtnoci,
1.I Opis miejsca w ktrym bdzie realizowany program "Zielone przedszkole"
Publiczne Przedszkole nr 15 usytuowane jest na osiedlu Piastw w Wodzisawiu l. Znajduje si ono, na obrzeu osiedla z dala od miejskiego zgieku. Otoczone jest zagajnikiem lenym i ogrodem przedszkolnym. Przedszkole jest doskonale wyposaone:
- posiada cztery sale zaj,
- sal do zaj dodatkowych, takich jak: religia, jzyk angielski,
- sal gimnastyczn, w ktrej odbywaj si zajcia z zakresu wychowania zdrowotnego, rytmiki, zaj korekcyjnych oraz odbywaj si wszystkie uroczystoci przedszkolne.
- pokj z suchym basenem,
- oraz sal zabaw ze sprztami sportowo - zrcznociowymi, takimi jak: rwnowanie, zjedalnia, klocki r olbrzymy", tunele itp.
Placwka jest czynna od godziny 5.30 do 17.30 Przedszkole jest czterooddziaowe i uczszcza do niego 96 dzieci, w wieku od trzech do szeciu lat. Nasze motto to:" Ksztatowa i rozwija postawy twrcze wychowankw, a my jestemy po to by wspomaga prawidowy rozwj dziecka". Wychowankowie rozwijaj si prawidowo pod wzgldem fizycznym i nabywaj wiedz w oparci o najnowsze trendy pedagogiczne. Zatrudniona kadra pedagogiczna ma wysokie kwalifikacje zawodowe i wieloletnie dowiadczenie, w pracy z dziemi. Wyywienie dzieci jest pod cisym nadzorem technika ywienia zbiorowego. Posiki s smaczne i zdrowe. W celu kreowania "zdrowego stylu ycia" organizowane s u nas, takie dni jak: "Dzie liwki", "Dzie ogrka", "Dzie Marchewki", "Dzie Banana" itp. Dzieci samodzielnie, bd z rodzicami lub zaproszonymi gomi, uczestnicz we wspaniaej zabawie na dany temat. Takie "dni" integruj spoeczno przedszkoln i najblisze rodowisko. Finaem kocowym takich dni, jest samodzielne wykonywanie i spoywanie saatki owocowej lub warzywnej.
Nie zalenie od pogody dzieci przebywaj na wieym powietrzu. Chodz na spacery i wycieczki, poznajc najblisze otoczenie. Odwiedzaj miejsca historyczne zwizane z "Ma ojczyzn" W przedszkolu organizowane s rwnie inne, wane okolicznociowe imprezy, na ktrych dzieci z radoci i ze zrozumieniem wyraaj szacunek dla bab, dziadkw, mam, ojcw, oraz zawodw godnych podziwu. Staramy si, aby nasze dzieci byy otwarte, odwane i kreatywne, dlatego czsto uczestniczymy we wszelkich przegldach, konkursach i festiwalach, dajc wiadectwo umiejtnociom. Mamy nadziej, e dzieci z naszego przedszkola, poprzez wszechstronne oddziaywanie, wyrosn na mdrych i odpowiedzialnych modych ludzi, poniewa ich start do szkoy, jest wiadomie zaplanowany.
2.I Przedmiot programu.
a ) Przedmiotem programu jest drzewo iglaste, a dokadnie sosna czarna (Pinus nigra). Sosna czarna wykorzystywana jest do zalesiania, w celu odtworzenia wczeniej istniejcych lasw. Jest sadzona w pasach wiatrochronnych i na poboczach drg. Jest cenione ze wzgldu na odporno na zanieczyszczenia przemysowe, szybki wzrost oraz tolerancj okresw suszy. Sosna czarna jest drzewem zimozielonym i dugowiecznym. Jest przede wszystkim jedynym drzewem iglastym, ktre wytrzymuje nawet bardzo wysokie zanieczyszczenie powietrza pyami i substancjami gazowymi, i pod tym wzgldem nie ma sobie rwnych. Dotychczas niedoceniane w duych miastach i w okrgach przemysowych. Jest wytrzymaa na niskie temperatury, ze wzgldu na niskie stenie pyku nie stanowi zagroenia alergologicznego.
b) Przedmiotem programu jest ogrdek skalny w ksztacie mapy Polski.
Ogrdek skalny, zosta usytuowany na wzniesieniu w maym ogrodzie znajdujcym si wewntrz budynku przedszkola. Przy cisej wsppracy z rodzicami, do przedszkola zostay przyniesione kamienie otoczaki, sadzonki rolin, cebulki i kcza oraz nasiona, ktre posu do budowy skalniaka. Oto niektre z rolin sadzonych na skalniaku: rojniki, wrzosy, aksamitki, dzwonek gargaski, dbrwka rozogowa, lewizja licieniowa, szarotka alpejska, godzik pierzasty peny, smagliczka, eniszek, stokrotka, miniaturowe onkile. S to roliny atwe w uprawie i odporne na susz, praca przy nich sprawi dzieciom przyjemno oraz zmotywuje do dziaania, pozwoli zauway efekt ich pracy czyli szybki wzrost.
c)Przedmiotem programu jest "ywy zielnik". Stosowanie zi oraz niektrych przypraw, jest pomocne w utrzymaniu dobrego zdrowia, jak rwnie zapobiega rnym chorobom. Wiele zi wzmacnia system obronny dziecka oraz pomaga w zwalczaniu nawracajcych infekcji. W zielniku znajduj si takie zioa, jak:
- lubczyk - bylina naleca do rodziny selerowatych o bardzo charakterystycznym zapachu okrelanym jako "maggi",
- koper ogrodowy - nalecy do rolin najzasobniejszych w sole mineralne, jak wap, elazo i duo fosforu, prowitaminy A, witaminy D, E, K, B1, B2, B6, B12, H, bardzo due iloci wita miny C oraz inne zwizki i substancje czynne, olejki lotne. Zielonej natki kopru ogrodowego, uywa si jako przyprawy do ziemniakw, warzyw i zup. Do posypania nowalijek, saaty, mis i sosw;
- pietruszka - dwuletnia rolina z rodziny baldaszkowatych. Pietruszka, zwaszcza naciowa jest najpopularniejszym warzywem na wiecie. Pietruszka naciowa jest o wiele bogatsza od korzeniowej w skadniki odywcze. Zawiera m.in.: sd, potas, magnez, wap, elazo, mied, fosfor, fluor, chlor, karoten, witaminy: B1, B2, B6, C (duo), kwas nikotynowy,
- melisa lekarska - zioo wieloletnie o zapachu zblionym do cytryny. Melisa lekarska jest wspaniaym lekiem dla dzieci w czasie przezibie, grypy, kaszlu i kataru. Waciwoci redukujce nadmiar flegmy znalazy zastosowanie w leczeniu oskrzeli, jak rwnie w czasie meczcego kaszlu i astmy. Melisa lekarska jest dobrym rodkiem przeciwko alergiom,
- mita - rolina wieloletnia. Napar z mity jest skutecznym rodkiem stosowanym przy maych niedyspozycjach przewodu pokarmowego. Dziaa orzewiajco, dezynfekujc, rozkurczowo i wiatropdnie. Napary stosujemy w zaburzeniach trawienia, skurczach odka, kolce jelitowej, braku aknienia, chorobach wtroby i drg ciowych.
3.I Wykorzystanie i tworzenie okazji do poznawania rzeczywistoci przyrodniczej poprzez nastpujc metody, formy i techniki pracy z dziemi.
Poniej wymienione metody, formy i rodki pracy z dziemi w poznawania przyrody przyczyni si do rozwijania postawy ekologicznej, a rozwija si ona jak wskazuje L.Wollman - Mazurkiwicz poprzez: "przebywanie w przyrodzie i cieszenie si ni, odkrywanie jej rnorodnoci i wzajemnych zwizkw, wpywanie na ni, a w przyszoci wzicie za ni odpowiedzialnoci."
Edukacja ekologiczna w przedszkolu, to przede wszystkim uwzgldnienie potrzeby kontaktu dziecka ze wiatem przyrody. W zaznajamianiu dzieci z przyrod stosuje si rne odmiany metod czynnych poczonych z metodami percepcyjnymi. W pracy przedszkola metody sowne, ogldowe i praktyczne przenikaj si wzajemnie. Pracy nauczycielek przedszkola bliska jest koncepcja wszechstronnego uczenia, ktra polega na: przyswajaniu, odkrywaniu, przeywaniu oraz dziaaniu. Zatem naturaln kolej rzeczy bdzie proponowanie w realizacji zada edukacyjnych metody podajce, problemowe, aktywizujce oraz praktyczne ktre zintegruj podstawowe rodzaje aktywnoci dziecka. Stosowanie tych metod pozwala na poczenie aktywnoci kierowanej, inspirowanej, spontanicznej z przeywaniem i dziaaniem. Wiedza i umiejtnoci zdobyte t drog bd zrozumiae i trwae. M. Studziska za szczeglnie przydatne metody kontaktu dziecka z przyrod uwaa kierowanie samodzieln prac dzieci, polegajc na obserwacji, pracy w ogrodzie przedszkolnym i "kciku przyrody", zajcia plastyczne, prace z ksik, rozmow, pogadank heurystyczn, opowiadanie i opis.
Swoista wraliwo dziecka, jego zdolno do wnikliwej obserwacji przyrody, a przede wszystkim ciekawo i rado, jak wykazuje w bezporednim kontakcie z przyrod, daje nauczycielowi nieograniczone wrcz moliwo rnicowania form edukacji ekologicznej. Najwiksze walory posiadaj formy bezporedniego poznawania przyrody, do ktrych zaliczamy:
1- zajcia w ogrodzie
2- w kciku przyrody,
3- organizowanie spacerw i wycieczek
ad. 1) Ogrd przedszkolny to najblisze dzieciom rodowisko przyrodnicze. Spenia on wiele funkcji, w tym gwnie: rekreacyjn, estetyczn, poznawcz. Jest to rwnie miejsce pracy dzieci. Pikne, otoczenie ogrodu z kwiatami pobudza do rnorodnych zabaw o tematyce przyrodniczej. Dzieci wykorzystuj naturalne tworzywo przyrodnicze, takie jak suche gazki, licie, szyszki, patyczki. Buduj z tego materiau np. ogrdki, domki dla ptaszkw, ludziki, podobizny zwierzt. W ogrodzie dzieci rwnie pracuj. Praca dotyczy gwnie hodowli rolin i prac porzdkowych. Hodujc roliny, dzieci zapoznaj si z ich rozwojem, budow, sposobem pielgnacji. Ucz si rwnie wsppracy w grupie i odpowiedzialnoci. Prace porzdkowe obejmuj gwnie udzia dzieci w utrzymaniu ogrodu, narzdzi i przyborw ogrodniczych w czystoci i porzdku, zabezpieczaniu rolin przed mrozami. Ogrd przedszkolny zachca do licznych obserwacji przyrodniczych np. ptakw, owadw, wzrostu rolin.
ad. 2) "Kcik przyrody" to wydzielone miejsce w sali, w ktrym zgromadzone s obiekty przyrody oywionej i nieoywionej. Stanowi one tworzywo w ksztatowaniu procesw poznawczych dzieci, np. do: obserwacji, porwnywaniu, umiejtnoci pielgnacyjnych, estetycznych, manualnych. "Kcik przyrody" to take miejsce, w ktrym dzieci mog eksperymentowa i przeprowadza rne dowiadczenia. Odgrywa rwnie wan rol w nabywaniu przez dzieci wiadomoci o yciu rolin i zwierzt. W "kciku przyrody" dzieci prowadz stae lub okresowe hodowle rolin i zwierzt. Do staych hodowli nale niewtpliwie roliny doniczkowe oraz roliny i zwierzta wodne.
ad. 3) Spacery i wycieczki to bardzo podana forma pracy z dziemi. Przed spacerem lub wycieczk zaznajamiamy dzieci z ich celem. Ukierunkowujemy na konkretne zadania, ktre bd miay do wykonania np. obserwacj kwitncych drzew. W czasie kadego spaceru lub wycieczki rozbudzamy w dzieciach emocjonalny stosunek do przyrody przez ukazanie znaczenia poznawanych obiektw oraz negatywnych skutkw niewaciwego obcowania ludzi z przyrod.
Metody i techniki aktywnego poznawania zachcaj dzieci od systematycznoci, samodzielnoci w rozwizywaniu problemw, ucz wsppracy w grupie, ksztatuj umiejtno poprawnego wypowiadania si z poszanowaniem godnoci rwienikw, wzmacniaj wiar we wasne siy, rozwijaj wyobrani, mylenie i spostrzeganie. Odpowiedni dobr technik pozwoli wzbogaci dzieciom wiedz o rodowisku przyrodniczym, wytworzy emocjonaln wie, ktra pozwoli na ksztatowanie postawy w harmonii z przyrod. Propozycja technik ekologicznych: cieka przyrodnicza, cieka zdrowia, zabawy tropice, inwentaryzacja elementw przyrodniczych np.:, portfolio ( teczki z kartkami na ktrych zostay przyklejone roliny), wybrane techniki aktywizujce oraz relaksacyjne, biesiady ekologiczne, bajki.
Oprcz form bezporedniego poznawania przyrody istnieje szereg form poredniego poznawania przyrody, do ktrych zaliczamy: literatur dziecic, piosenk, filmy i przerocza, twrczo artystyczn oraz zabawy o tematyce przyrodniczej.
II Treci ekologiczne stymulujce prawidowy rozwj dziecka.
Uwiadomienie dzieciom bogactwa i rnorodnoci znaczenia sowa ekologia i przyroda poprzez:
- Poznanie i okrelanie najbliszych przestrzeni przyrodniczych i spoecznych.
- Poznanie wiat rolin.
- Poznanie wiat owadw.
- Wyraanie swoich spostrzee i uczu w kontakcie z przyroda w formie werbalnej i niewerbalnej.
- Obserwowanie przyrody w rnych porach roku.
- Obserwowanie procesw i zjawisk zachodzcych w przyrodzie np.: woda jako rdo ycia, gleba jako matka, powietrze jako to bez czego nie mona y,
- Zjawiska pogodowe: burza, deszcz, mga itp.
- Ochrona rodowiska naturalnego, sadzenie drzew i rolin i uczestniczenie w "Sprztaniu ziemi"
- Poznanie okrelenia surowce wtrne, kosze do segregacji odpadw.
III Cele i treci programowe.
Program "Zielone przedszkole" pozwala na indywidualn interpretacj treci programowych przez nauczyciela. Kreatywno wychowawcy uatrakcyjni proponowane zagadnienia i zastosowanie odpowiedniej metody, formy oraz techniki poruszanego zagadnienia. Wplecenie zagadnie proekologicznych w plan miesiczny pozwoli na sprawn realizacj tego programu. Przykady:
- Z zakresu wychowania zdrowotnego: prowadzenie zdrowego trybu ycia, czste przebywanie na wieym powietrzu, zapobieganie nastpstw degradacji naturalnego rodowiska.
- Z zakresu wychowania spoeczno - moralnego: ksztatowanie postaw proekologicznych, wsppraca z dorosymi w problemach wspczesnego ycia dotyczcego rodowiska.
- Zakresu wychowania umysowego: rozbudzenie zainteresowa najbliszym otoczeniem. Poznanie zasad ochrony przyrody. Rozwijanie wyobrani przyczynowo -skutkowej. Rozszerzanie sownictwa przyrodniczego.
- Zakresu wychowania estetycznego. Wykorzystywanie materiaw naturalnych do prac plastyczno-technicznych. Umiejtno uoglniania i nazywania zjawisk wystpujcych w rnych porach roku. Dbanie o estetyk otoczenia przyrodniczego przedszkolaka. Wsuchiwanie si w odgosy przyrody (piew ptakw, szum wiatru, plusk wody, szmery padajcego deszczu itp.

Cel nadrzdny. Stymulowanie dziecicej aktywnoci w kierunku poznawania i rozumienia otaczajcej przyrody. Poznanie jej wszystkimi zmysami. Tworzenie okazji do poznawania na drodze obserwowania, odkrywania, dziaania i eksperymentowania.
Cele oglne treci ekologicznych:
- wyrabianie gotowoci w podejmowaniu i rozwizywania przez dzieci zada o charakterze proekologicznym,
- wyrabianie waciwego stosunku do ochrony rodowiska naturalnego czowieka z jednoczesnym zrozumieniem jego cisego zwizku ze zdrowiem,
- budowanie postawy szacunku dla przyrody,
- pobudzanie wraliwoci dzieci na pikno przyrody i konieczno jej ochrony,
- poznanie przyczyn, skutkw i mechanizmw niepodanych zmian zachodzcych w rodowisku,
- umiejtno prowadzenia wnikliwej obserwacji i wycigania wnioskw,
- wczenie rodzicw oraz najbliszego rodowiska do wsppracy z przedszkolem poprzez zaangaowanie ich do realizacji niniejszego programu.
IV Cztery pory roku w ogrodzie - charakterystyka
moduw programowych.
1. IV Dzie drzewa.
Cel nadrzdny: Drzewa to puca naszej planety.
CEL OGLNY TRECI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIGNICIA DZIECI. CELE SZCZEGӣOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
- rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego.

Jesie
-zapoznanie dzieci z prac lenika i koniecznoci tego zawodu dla ochrony rolin i zwierzt lenych,
- zapoznanie dzieci z wygldem drzewka iglastego, jego czci nadziemnej i podziemnej; wytumaczenie znaczenia tych czci drzewa,
-zachcanie dzieci do sadzenia, szanowania oraz dbania o drzewa w jego najbliszym otoczeniu przez wszystkie pory roku,
- dostarczenie dzieciom maksimum satysfakcji, podczas kopania doka pod drzewko, rozbijania grudki ziemi, zakopywania, grabienia, i podlewania. - dzieci wiedz, czym zajmuje si lenik
- dzieci znaj czci skadowe drzewa nazywaj je: korona, pie i cz podziemn (korzenie).
- dziecko nadaje drzewu imi; drzewko nazwane wasnym imieniem, lub zlepkiem imion kilku dzieci uczestniczcych w akcji sadzenia,
-dziecko umie dba o drzewko,
-dzieci, wiedz jak naley sadzi drzewo- znaj kolejno dziaania przy sadzeniu. Grabi licie w miejscu sadzenia drzewka, spulchniaj ziemi pod sadzonk, wykopuj doek, sadz drzewo, ugniataj ziemi nogami, podlewaj,
-dzieci rozumiej, e drzewko bdzie roso razem z nimi, i po wielu latach przypomni mu jego pobyt w przedszkolu.
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
-rozszerzanie zagadnie przyrodniczych poprzez literatur,
Zima
-dzieci obserwuj drzewko iglaste (sosn),
-dzieci wiedz, kiedy drzewo jest zwane sosn, a po ustrojeniu nazywamy je choink,
-wykazanie funkcji (ozdobnych bez wycinki), w okresie wit Boego Narodzenia. -dzieci rozumiej, e drzewa w okresie zimy to schronienie dla ptactwa,
- dzieci wiedz, e nie naley wycina drzew iglastych w okresie wit Boego Narodzenia, e mona j zastpi choink sztuczn,
- dzieci stroj swoje mae choineczki w ogrodzie przedszkolnym.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolny.
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego
.-zapoznanie ze sposobami
Zastosowania drzewa w przemyle, wyczulenie na ich szanowanie.

Wiosna
- obserwacja drzewka podczas wzrostu, zwikszanie si masy zielonej jak i korowej.
- zapoznanie i wyjanienie dzieciom istotnego znaczenia drzew dla ycia czowieka.
-zapoznanie i wyjanienie dzieciom koniecznoci dosadzania drzew w czasach wysokiego uprzemysowienia.
-zapoznanie i wykorzystanie drzewa w przemyle. -dzieci dostrzegaj zmiany zachodzce w przyrodzie wiosn.
- dziecko potrafi wykaza, e co ronie stosujc pomiar.
- dziecko rozumie ,e roliny produkuj tlen, niezbdny czowiekowi do ycia.
- dzieci wiedz, e drzewa naley szanowa.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie postaw proekologicznych-opieka

Lato
-dbanie o drzewko w czasie lata;
- w ostatnim roku pobytu dziecka w przedszkolu, uroczyste przekazanie drzewka grupie modszej w celu kontynuacji prac pielgnacyjnych;

-wszystkim opiekujcym si do tej pory drzewkiem ,wrczenie dyplomu "Stranika przyrody" -dzieci wiedza, e w okresie suszy naley drzewko podla i znaj znaczenie wody w yciu rolin, zwierzt i ludzi;
- dzieci wiedz, e pielgnowa drzewko to znaczy dba- wyrywa chwasty, traw;
- dzieci starsze -modszym kolegom opowiadaj o swoim drzewku- dziecko potrafi dzieli si obserwacjami i wiadomociami;
- dziecko czuje satysfakcj, z dotychczasowej pracy ogrodnika.

2. IV ywa mapa Polski.
Cel nadrzdny: Potrafi zmieni i upikszy swoje rodowisko.

CEL OGLNY
TRECI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIGNICIA DZIECI. CELE SZCZEGӣOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpywu czowieka na rodowisko,
WIOSNA
-wiosenne zmiany przyrody w ogrodzie
-prace wiosenne w ogrodzie. Gromadzenie materiau do nasadze, przynoszenie otoczakw ;
-pierwsze roliny wiosenne i ich kwiaty;
- budzce si owady. -dziecko dostrzega zmiany zachodzce w przyrodzie wiosn (np. wzrost traw, rozwijanie si pkw, lici, kwiatw)
-dzieci wykonuj prace wiosenne w ogrodzie przedszkolnym ( np. zaoenie ogrdka skalnego w ksztacie mapy Polski, wytyczenie miejsca, uoenie kamieni, spulchnianie ziemi, sadzenie rolin)
- dziecko , wie co to otoczak i jak powsta.
-dziecko zna i wymienia kilka wiosennych kwiatw ( onkil, stokrotka)
- dzieci wiedza jak naley zachowa si w przypadku spotkania z owadem: much, os, pszczo, bkiem , itp.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpywu czowieka na rodowisko.
LATO
-dostrzeganie pikna przyrody latem; pobudzanie zmysu zapachu;
-roliny i ich naturalne rodowisko,
- owady w ogrdku( pszczoa, motyl).

-dziecko dostrzega bogactwo barw
( nazywa je) , ksztatw i zapachw w ogrodzie,
-dziecko rozrnia i wymienia kilka rolin skalnych (np. rojnik, dzwonek),
-dzieci oceniaj skutki suszy lub nadmiar opadw dla wiata rolin,
- dziecko zna kolejne etapy rozwojowe motyla,
- dziecko zna poyteczne owady: pszczoa.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpywu czowieka na rodowisko.
JESIE
-wygld jesiennego ogrodu,
-zapoznanie si z budow roliny,
-jesienne prace w ogrdku przedszkolnym.

-dziecko dostrzega zmiany zachodzce w przyrodzie jesieni (np. charakterystyczny koloryt jesienny, owoce i nasiona rnych rolin),
-dziecko wyrnia i nazywa podstawowe czci rolin (np:, korze, odyga, licie, kwiaty),
-dziecko wykonuje prace zwizane z przygotowaniem si rolin do spoczynku. Wie, e roliny trzeba chroni przed mrozem.
-dostrzeganie wpywu czowieka na rodowisko,
- zimowy ogrdek w przedszkolu,
-rozszerzanie zagadnie przyrodniczych poprzez literatur.
ZIMA
-zbieranie nasionek,
- zakadanie hodowli rolin do ogrdka skalnego.

-dzieci wiedz, gdzie znajduj si nasionka w kwiatku,
- dzieci potrafi je wydoby i rozoy do wyschnicia,
- dzieci rozumie, e z nasionka powstanie nowa rolin,
- dzieci wysiewaj nasiona, prowadz hodowl i obserwacj rolin kwiatowych, w doniczkach na parapecie,
- dziecko wymienia kolejne etapy rozwoju roliny; rod nasienia do nasienia".

3.IV Zioa pielgnuj i prbuj.
Cel nadrzdny: Gbsze odczuwanie wsplnoty z caym wiatem istot ywych.
CEL OGLNY TRECI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIGNICIA DZIECI. CELE SZCZEGӣOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
- wykorzystanie uprawianych rolin w kuchni przedszkolnej.
Wiosna
-dzieci poznaj nasiona lub sadzonki zi,
-prace w ogrdku z zioami, - dzieci nazywaj zioa, ktre maj posadzi: mita, melisa, koper, pietruszka, lubczyk,
- dzieci przygotowuj miejsce do nasadzenia: grabi, robi rowki i doki, itp.
- dzieci wysiewaj i nasadzaj roliny w zielniku,
- dzieci posuguj si narzdziami ogrodniczymi.
-rozbudzenie ciekawoci przyrodniczej i pogbianie sownictwa przyrodniczego,
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysami.
Lato
-prace pielgnacyjne przy zielniku,
- pobudzanie zmysw przez dotykanie, wchanie i smakowanie. - dzieci potrafi opiekowa si posadzonymi rolinami: piel je, podlewaj,
- dzieci rozumiej sowo opieka,
- dzieci rozumiej, e rolina wzrasta, jak si o ni dba (dowiadczenie),
-dzieci porwnuj wysokoci rolin- stosujc okrelenia matematyczne,
- dzieci znaj wiat owadw.
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysami,
- poznawanie sposobu przechowywania zbiorw tworzenie zapasw na zim.
Jesie
-jesienne zbiory,
-pobudzanie wszystkich zmysw. - dzieci zrywaj zioa,
-segreguj je wedug rodzaju,
-potrafi oddzieli listki od odyg i rozkadaj je do wyschnicie w ciemnym przewiewnym miejscu,
- dzieci znaj cel tych czynnoci i wiedza, na czym polega suszenie,
- porwnuj wygld listkw,
-dzieci wykonuj jesienne zaprawy np.; kiszenie ogrkw z zastosowaniem wasnego kopru.
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysami,
- stosowanie suszu w okresie zimy,
-rozszerzanie zagadnie przyrodniczych poprzez literatur.
Zima
- suchanie bajek i wierszy o przyrodzie np. bajka o "Koniku polnym i mrwkach". - dzieci pij herbatki smakowe z mity i melisy, jako efekt swojej pracy i wiedz, co pij,
- dzieci prbuj swoich zapasw,
- dzieci prbuj zi w zupie i wiedza jak one si nazywaj.
V Efekty programu.
- Zorganizowanie i stworzenie skalniaka.
- Posadzenie drzew.
- Zaoenie ogrdka z zioami.
- Umocnienie postawy szacunku do rodowiska.
- Udzia w konkursie np.:, "Najlepsza warzywno- zioowa saatka"
- Wykonanie albumw z rolinami znajdujcymi si w ogrodzie przedszkolnym.
- Midzygrupowy konkurs plastyczny pt: "Pikne ycie wrd zieleni"
- Midzygrupowy konkurs literacki "Mj ulubiony wiersz o przyrodzie"
- Konkurs muzyczny r Pikna przyrody", z wykorzystaniem instrumentw perkusyjnych oraz rzeczy z otoczenia dziecka.
- Zbir zi - suszenie ich oraz wykorzystanie w kuchni przedszkolnej.
- Uroczysto zwizana z przekazaniem swego drzewka, modszym dzieciom pod opiek.
- Wrczenie dzieciom odchodzcym z przedszkola do szkoy, dyplomw "Stranika przyrody"
VI Ewaluacja programu.

Celem ewaluacji programu "Zielone przedszkole" jest pozyskanie informacji o poziomie wiedzy i umiejtnoci dzieci w zakresie znajomoci przyrody i edukacji ekologicznej. Istotne jest te, czy proponowane metody i techniki aktywnoci s skuteczne. Zadaniem ewaluacji jest zbieranie i analiza danych w celu oceny programu pod wzgldem atrakcyjnoci i skutecznoci w zdobywaniu wiedzy przez dzieci i ksztatowaniu ich umiejtnoci oraz postaw. Naley skupi si na ocenie trzech aspektw:
1. Poziom wiedzy i umiejtnoci.
2. Aktywna postawa wobec ochrony przyrody.
3. Postrzeganiu koncepcji programu przez rodzicw.
Oceny ewaluacji mona dokona na podstawie: obserwacji dzieci w czasie zaj i zabaw np:
- Podczas zastosowania metod aktywizujcych takich jak: drama, metody twrczego mylenia i kreatywnego rozwizywania problemu ( "Dywanik pomysw", metody hierarchizacji i porzdkowania ( "Promyczkowe uszeregowanie" itp.
- Informacje zwrotne od rodzicw dotyczcej wpywu programu na zachowania ekologiczne dzieci w yciu codziennym np. (ankieta dla rodzicw).
- Samooceny dokonanej przez nauczyciela.
Wyniki ewaluacji pozwoli na okrelenie przydatnoci programu oraz da wskazwki do uzupenienia lub modyfikacji.
Literatura do programu:
1. Kutyowska G. "Program edukacji ekologicznej w przedszkolu."
2. Pyka-Gutowska E. "Ekologia z ochron rodowiska."
3.Dmochowska M. "Przyroda w wychowaniu przedszkolnym."
4. Frczak E., Frczak J. "Ogrd przedszkolny."
5. Preuschof G. "Rok z dziemi i z przyrod"
6. Richter M. "Roliny do ogrdka skalnego."
7. Ross A. "Mali ogrodnicy."
8. Schuman S. "Rozwj psychiczny dzieci i modziey."
9. Studziska M. "Dzieci przedszkolne poznaj przyrod oywion."
10. Woltman -Mazurkiewicz L. "Dziecko w wiecie przyrody."
11. Domka L. "Dialog z przyrod w edukacji dla ekorozwoju."