Program edukacyjny "Zielone przedszkole"
Dodane przez Ela5 dnia Wrzesień 28 2013 08:39:49
Wodzisław Śląski.
Program edukacyjny z zakresu ekologii pod tytułem: "Zielone przedszkole"
Twórca programu: mgr Elżbieta Ostrowska
"Człowiek jest trzciną najsłabsza w przyrodzie,
ale trzciną myślącą"
Pascal
Spis treści.
Wstęp:
I Charakterystyka programu.
1.I Opis miejsca realizacji.
2.I Przedmiot programu.
3.I Metody, formy i techniki pracy z dziećmi.
II Treści ekologiczne stymulujące prawidłowy rozwój dziecka.
III Cele programu i treści programowe.
IV Cztery pory roku w ogrodzie. Charakterystyka modułów programowych.
1.IV Dzień drzewa.
2.IV Żywa mapa Polski.
3.IV Zioła pielęgnuje i próbuję.
V Efekty programu.
VI Ewaluacji programu.
Literatura.
Wstęp do programu "Zielone przedszkole"
Program "Zielone przedszkole" dotyczy dzieci w wieku od 3 do 6 lat, i jest poszerzeniem Podstawy programowej wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego . Zawiera treści z zakresu przyrody ożywionej oraz ekologii. Dzieci stają się bacznymi obserwatorami przyrody oraz tego, co się z nią dzieje. Dokonują samodzielnych zmian w jej wyglądzie, podczas których nabywają umiejętności i wiedzę. W programie zachodzi korelacji działań przedszkola, rodziców i Nadleśnictwa Rybnik, w celu dokonania zmian w najbliższym otoczeniu dziecka czyli ogrodzie przedszkolnym.
Program podzielony jest na trzy moduły:
1) Dzień drzewa
2) Żywa mapa Polski
3) Zioła - pielęgnuję i próbuje.
Podstawowym celem programu jest: stymulowanie dziecięcej aktywności w kierunku poznawania i zrozumienia otaczającej przyrody. Poznanie jej wszystkimi zmysłami. Tworzenie okazji do poznawania na drodze obserwacji, odkrywania, działania i eksperymentowania.
Program ten jest przedsięwzięciem długofalowym rozpoczynający się w momencie przyjścia dziecka do przedszkola i trwającym do chwili opuszczania pierwszego szczebla edukacji. "Zielone przedszkole" to program adresowany do nauczycieli wychowania przedszkolnego, którym bliskie są zagadnienia związane ze światem przyrody i jego ochroną. Dbanie o przyrodę jest priorytetem obecnych czasów. Jeżeli, teraz nie zadbamy o nią, i nie nauczymy młodych ludzi dbałości o otaczającą zieleń, to co zostawimy następnym pokoleniom? Jest to program dla nauczycieli, którzy z pasją wdrożą go w życie. I, z cierpliwością realizować przez 3 lub 4 lata.
Świat przyrody jest interesującym obiektem poznania dla dzieci. Przekazywane przez nauczyciela wiadomości połączone z przyrodą najbardziej odpowiadają sposobowi myślenia dziecka są namacalne i wszechobecne. Obcowanie i obserwowanie przyrody jest u dzieci potrzebą naturalną, a sama styczność z przyrodą dostarcza dzieciom przyjemność. Przebywanie na łonie przyrody pobudza zmysły, hartuje, zaspokaja potrzebę ruchu. Natomiast edukacja ekologiczna, wdrażana od najmłodszych lat, będzie uświadamiać dzieciom, jakie powinno być postępowanie ludzi w odniesieniu do niej ( szacunek) i jakie działania podjąć by ją chronić "tu, teraz i w przyszłości".
Dzieci uczestniczące w programie "Zielone przedszkole" opuszczając mury przedszkola będą posiadały zaszczepiony bakcyl miłośnika przyrody. Język dziecka będzie wzbogacony o słownictwo związane z przyrodą i ochroną środowiska. Będą znały zależności i prawa, jakimi rządzi się przyroda. Czynny udział dzieci w pracach ogrodniczych i pielęgnacyjnych doprowadzi do szanowania zieleni oraz docenienia pracy innych ludzi. Aktywny udział w pracach ogrodniczych wyrobi przekonanie, że potrafią poradzić sobie ze stawianymi przed nimi zadaniami. Spowoduje, że uwierzą we własne siły, a efekt ich starań stanie się namacalny i widoczny i jednocześnie dostarczający bodźców estetycznych.
I Charakterystyka programu.
Program własny pod tytułem "Zielone przedszkole" został stworzony dla dzieci w wieku przedszkolnym i dotyczy wszystkich grup wiekowych. Realizowany jest w trakcie zajęć obowiązkowych. Jest rozszerzeniem Podstaw programowych o zagadnienia związane z czynnym uczestnictwem dzieci w pracach związanych z dbałością o otoczenie. Przesłanie proekologiczne przewijać się będzie we wszystkich płaszczyznach działalności dziecka. W programie nie ma podziału na grupy wiekowe, co umożliwić wszystkim dzieciom poszerzać i pogłębiać wiadomości, zgodnie ze wzrastającymi możliwościami intelektualno-percepcyjnymi. Uwzględnia zasadę stopniowania trudności. Można go stosować w połączeniu z wszystkimi działami programowymi. Treści i sposób realizacji, tak należy dostosować aby pobudzały ciekawość dzieci, zachęcały do myślenia a przede wszystkim do działania.
Edukacja ekologiczna powinna stanowić składową i nierozłączną część działalności opiekuńczo - wychowawczo - dydaktycznej nauczyciela. Człowiek, od zarania dziejów, korzystając z naturalnych bogactw ziemi. Wyrządził jej wiele krzywd, które stanowią poważne zagrożenie równowagi biologicznej. Zanieczyszczone powietrze, woda, gleba, obumierające drzewa - "proszą o pomoc". Ochrona środowiska przyrodniczego jest koniecznością, a wyrabianie postaw proekologicznych obowiązkiem każdego nauczyciela. Konstruując niniejszy program brałam pod uwagę:
- czy warunki środowiskowe przedszkola są odpowiednie do jego realizacji,
- dostosowałam wymagania, treści, cele i metody do możliwości rozwojowych dziecka,
- założyłam, że jest nastawiony na kształtowanie odpowiednich umiejętności,
1.I Opis miejsca w którym będzie realizowany program "Zielone przedszkole"
Publiczne Przedszkole nr 15 usytuowane jest na osiedlu Piastów w Wodzisławiu Śl. Znajduje się ono, na obrzeżu osiedla z dala od miejskiego zgiełku. Otoczone jest zagajnikiem leśnym i ogrodem przedszkolnym. Przedszkole jest doskonale wyposażone:
- posiada cztery sale zajęć,
- salę do zajęć dodatkowych, takich jak: religia, język angielski,
- salę gimnastyczną, w której odbywają się zajęcia z zakresu wychowania zdrowotnego, rytmiki, zajęć korekcyjnych oraz odbywają się wszystkie uroczystości przedszkolne.
- pokój z suchym basenem,
- oraz salę zabaw ze sprzętami sportowo - zręcznościowymi, takimi jak: równoważnie, zjeżdżalnia, klocki r olbrzymy", tunele itp.
Placówka jest czynna od godziny 5.30 do 17.30 Przedszkole jest czterooddziałowe i uczęszcza do niego 96 dzieci, w wieku od trzech do sześciu lat. Nasze motto to:" Kształtować i rozwijać postawy twórcze wychowanków, a my jesteśmy po to by wspomagać prawidłowy rozwój dziecka". Wychowankowie rozwijają się prawidłowo pod względem fizycznym i nabywają wiedzę w oparci o najnowsze trendy pedagogiczne. Zatrudniona kadra pedagogiczna ma wysokie kwalifikacje zawodowe i wieloletnie doświadczenie, w pracy z dziećmi. Wyżywienie dzieci jest pod ścisłym nadzorem technika żywienia zbiorowego. Posiłki są smaczne i zdrowe. W celu kreowania "zdrowego stylu życia" organizowane są u nas, takie dni jak: "Dzień Śliwki", "Dzień ogórka", "Dzień Marchewki", "Dzień Banana" itp. Dzieci samodzielnie, bądź z rodzicami lub zaproszonymi gośćmi, uczestniczą we wspaniałej zabawie na dany temat. Takie "dni" integrują społeczność przedszkolną i najbliższe środowisko. Finałem końcowym takich dni, jest samodzielne wykonywanie i spożywanie sałatki owocowej lub warzywnej.
Nie zależnie od pogody dzieci przebywają na świeżym powietrzu. Chodzą na spacery i wycieczki, poznając najbliższe otoczenie. Odwiedzają miejsca historyczne związane z "Małą ojczyzną" W przedszkolu organizowane są również inne, ważne okolicznościowe imprezy, na których dzieci z radością i ze zrozumieniem wyrażają szacunek dla babć, dziadków, mam, ojców, oraz zawodów godnych podziwu. Staramy się, aby nasze dzieci były otwarte, odważne i kreatywne, dlatego często uczestniczymy we wszelkich przeglądach, konkursach i festiwalach, dając świadectwo umiejętnościom. Mamy nadzieję, że dzieci z naszego przedszkola, poprzez wszechstronne oddziaływanie, wyrosną na mądrych i odpowiedzialnych młodych ludzi, ponieważ ich start do szkoły, jest świadomie zaplanowany.
2.I Przedmiot programu.
a ) Przedmiotem programu jest drzewo iglaste, a dokładnie sosna czarna (Pinus nigra). Sosna czarna wykorzystywana jest do zalesiania, w celu odtworzenia wcześniej istniejących lasów. Jest sadzona w pasach wiatrochronnych i na poboczach dróg. Jest cenione ze względu na odporność na zanieczyszczenia przemysłowe, szybki wzrost oraz tolerancję okresów suszy. Sosna czarna jest drzewem zimozielonym i długowiecznym. Jest przede wszystkim jedynym drzewem iglastym, które wytrzymuje nawet bardzo wysokie zanieczyszczenie powietrza pyłami i substancjami gazowymi, i pod tym względem nie ma sobie równych. Dotychczas niedoceniane w dużych miastach i w okręgach przemysłowych. Jest wytrzymała na niskie temperatury, ze względu na niskie stężenie pyłku nie stanowi zagrożenia alergologicznego.
b) Przedmiotem programu jest ogródek skalny w kształcie mapy Polski.
Ogródek skalny, został usytuowany na wzniesieniu w małym ogrodzie znajdującym się wewnątrz budynku przedszkola. Przy ścisłej współpracy z rodzicami, do przedszkola zostały przyniesione kamienie otoczaki, sadzonki roślin, cebulki i kłącza oraz nasiona, które posłużą do budowy skalniaka. Oto niektóre z roślin sadzonych na skalniaku: rojniki, wrzosy, aksamitki, dzwonek gargański, dąbrówka rozłogowa, lewizja liścieniowa, szarotka alpejska, goździk pierzasty pełny, smagliczka, żeniszek, stokrotka, miniaturowe żonkile. Są to rośliny łatwe w uprawie i odporne na suszę, praca przy nich sprawi dzieciom przyjemność oraz zmotywuje do działania, pozwoli zauważyć efekt ich pracy czyli szybki wzrost.
c)Przedmiotem programu jest "żywy zielnik". Stosowanie ziół oraz niektórych przypraw, jest pomocne w utrzymaniu dobrego zdrowia, jak również zapobiega różnym chorobom. Wiele ziół wzmacnia system obronny dziecka oraz pomaga w zwalczaniu nawracających infekcji. W zielniku znajdują się takie zioła, jak:
- lubczyk - bylina należąca do rodziny selerowatych o bardzo charakterystycznym zapachu określanym jako "maggi",
- koper ogrodowy - należący do roślin najzasobniejszych w sole mineralne, jak wapń, żelazo i dużo fosforu, prowitaminy A, witaminy D, E, K, B1, B2, B6, B12, H, bardzo duże ilości wita miny C oraz inne związki i substancje czynne, olejki lotne. Zielonej natki kopru ogrodowego, używa się jako przyprawy do ziemniaków, warzyw i zup. Do posypania nowalijek, sałaty, mięs i sosów;
- pietruszka - dwuletnia roślina z rodziny baldaszkowatych. Pietruszka, zwłaszcza naciowa jest najpopularniejszym warzywem na świecie. Pietruszka naciowa jest o wiele bogatsza od korzeniowej w składniki odżywcze. Zawiera m.in.: sód, potas, magnez, wapń, żelazo, miedź, fosfor, fluor, chlor, karoten, witaminy: B1, B2, B6, C (dużo), kwas nikotynowy,
- melisa lekarska - zioło wieloletnie o zapachu zbliżonym do cytryny. Melisa lekarska jest wspaniałym lekiem dla dzieci w czasie przeziębień, grypy, kaszlu i kataru. Właściwości redukujące nadmiar flegmy znalazły zastosowanie w leczeniu oskrzeli, jak również w czasie meczącego kaszlu i astmy. Melisa lekarska jest dobrym środkiem przeciwko alergiom,
- mięta - roślina wieloletnia. Napar z mięty jest skutecznym środkiem stosowanym przy małych niedyspozycjach przewodu pokarmowego. Działa orzeźwiająco, dezynfekując, rozkurczowo i wiatropędnie. Napary stosujemy w zaburzeniach trawienia, skurczach żołądka, kolce jelitowej, braku łaknienia, chorobach wątroby i dróg żółciowych.
3.I Wykorzystanie i tworzenie okazji do poznawania rzeczywistości przyrodniczej poprzez następując metody, formy i techniki pracy z dziećmi.
Poniżej wymienione metody, formy i środki pracy z dziećmi w poznawania przyrody przyczynią się do rozwijania postawy ekologicznej, a rozwija się ona jak wskazuje L.Wollman - Mazurkiwicz poprzez: "przebywanie w przyrodzie i cieszenie się nią, odkrywanie jej różnorodności i wzajemnych związków, wpływanie na nią, a w przyszłości wzięcie za nią odpowiedzialności."
Edukacja ekologiczna w przedszkolu, to przede wszystkim uwzględnienie potrzeby kontaktu dziecka ze światem przyrody. W zaznajamianiu dzieci z przyrodą stosuje się różne odmiany metod czynnych połączonych z metodami percepcyjnymi. W pracy przedszkola metody słowne, oglądowe i praktyczne przenikają się wzajemnie. Pracy nauczycielek przedszkola bliska jest koncepcja wszechstronnego uczenia, która polega na: przyswajaniu, odkrywaniu, przeżywaniu oraz działaniu. Zatem naturalną koleją rzeczy będzie proponowanie w realizacji zadań edukacyjnych metody podające, problemowe, aktywizujące oraz praktyczne które zintegrują podstawowe rodzaje aktywności dziecka. Stosowanie tych metod pozwala na połączenie aktywności kierowanej, inspirowanej, spontanicznej z przeżywaniem i działaniem. Wiedza i umiejętności zdobyte tą drogą będą zrozumiałe i trwałe. M. Studzińska za szczególnie przydatne metody kontaktu dziecka z przyrodą uważa kierowanie samodzielną pracą dzieci, polegającą na obserwacji, pracy w ogrodzie przedszkolnym i "kąciku przyrody", zajęcia plastyczne, prace z książką, rozmowę, pogadankę heurystyczną, opowiadanie i opis.
Swoista wrażliwość dziecka, jego zdolność do wnikliwej obserwacji przyrody, a przede wszystkim ciekawość i radość, jaką wykazuje w bezpośrednim kontakcie z przyrodą, daje nauczycielowi nieograniczone wręcz możliwość różnicowania form edukacji ekologicznej. Największe walory posiadają formy bezpośredniego poznawania przyrody, do których zaliczamy:
1- zajęcia w ogrodzie
2- w kąciku przyrody,
3- organizowanie spacerów i wycieczek
ad. 1) Ogród przedszkolny to najbliższe dzieciom środowisko przyrodnicze. Spełnia on wiele funkcji, w tym głównie: rekreacyjną, estetyczną, poznawczą. Jest to również miejsce pracy dzieci. Piękne, otoczenie ogrodu z kwiatami pobudza do różnorodnych zabaw o tematyce przyrodniczej. Dzieci wykorzystują naturalne tworzywo przyrodnicze, takie jak suche gałązki, liście, szyszki, patyczki. Budują z tego materiału np. ogródki, domki dla ptaszków, ludziki, podobizny zwierząt. W ogrodzie dzieci również pracują. Praca dotyczy głównie hodowli roślin i prac porządkowych. Hodując rośliny, dzieci zapoznają się z ich rozwojem, budową, sposobem pielęgnacji. Uczą się również współpracy w grupie i odpowiedzialności. Prace porządkowe obejmują głównie udział dzieci w utrzymaniu ogrodu, narzędzi i przyborów ogrodniczych w czystości i porządku, zabezpieczaniu roślin przed mrozami. Ogród przedszkolny zachęca do licznych obserwacji przyrodniczych np. ptaków, owadów, wzrostu roślin.
ad. 2) "Kącik przyrody" to wydzielone miejsce w sali, w którym zgromadzone są obiekty przyrody ożywionej i nieożywionej. Stanowią one tworzywo w kształtowaniu procesów poznawczych dzieci, np. do: obserwacji, porównywaniu, umiejętności pielęgnacyjnych, estetycznych, manualnych. "Kącik przyrody" to także miejsce, w którym dzieci mogą eksperymentować i przeprowadzać różne doświadczenia. Odgrywa również ważną rolę w nabywaniu przez dzieci wiadomości o życiu roślin i zwierząt. W "kąciku przyrody" dzieci prowadzą stałe lub okresowe hodowle roślin i zwierząt. Do stałych hodowli należą niewątpliwie rośliny doniczkowe oraz rośliny i zwierzęta wodne.
ad. 3) Spacery i wycieczki to bardzo pożądana forma pracy z dziećmi. Przed spacerem lub wycieczką zaznajamiamy dzieci z ich celem. Ukierunkowujemy na konkretne zadania, które będą miały do wykonania np. obserwacją kwitnących drzew. W czasie każdego spaceru lub wycieczki rozbudzamy w dzieciach emocjonalny stosunek do przyrody przez ukazanie znaczenia poznawanych obiektów oraz negatywnych skutków niewłaściwego obcowania ludzi z przyrodą.
Metody i techniki aktywnego poznawania zachęcają dzieci od systematyczności, samodzielności w rozwiązywaniu problemów, uczą współpracy w grupie, kształtują umiejętność poprawnego wypowiadania się z poszanowaniem godności rówieśników, wzmacniają wiarę we własne siły, rozwijają wyobraźnię, myślenie i spostrzeganie. Odpowiedni dobór technik pozwoli wzbogacić dzieciom wiedzę o środowisku przyrodniczym, wytworzy emocjonalną wieź, która pozwoli na kształtowanie postawy w harmonii z przyrodą. Propozycja technik ekologicznych: ścieżka przyrodnicza, ścieżka zdrowia, zabawy tropiące, inwentaryzacja elementów przyrodniczych np.:, portfolio ( teczki z kartkami na których zostały przyklejone rośliny), wybrane techniki aktywizujące oraz relaksacyjne, biesiady ekologiczne, bajki.
Oprócz form bezpośredniego poznawania przyrody istnieje szereg form pośredniego poznawania przyrody, do których zaliczamy: literaturę dziecięcą, piosenkę, filmy i przeźrocza, twórczość artystyczną oraz zabawy o tematyce przyrodniczej.
II Treści ekologiczne stymulujące prawidłowy rozwój dziecka.
Uświadomienie dzieciom bogactwa i różnorodności znaczenia słowa ekologia i przyroda poprzez:
- Poznanie i określanie najbliższych przestrzeni przyrodniczych i społecznych.
- Poznanie świat roślin.
- Poznanie świat owadów.
- Wyrażanie swoich spostrzeżeń i uczuć w kontakcie z przyroda w formie werbalnej i niewerbalnej.
- Obserwowanie przyrody w różnych porach roku.
- Obserwowanie procesów i zjawisk zachodzących w przyrodzie np.: woda jako źródło życia, gleba jako matka, powietrze jako to bez czego nie można żyć,
- Zjawiska pogodowe: burza, deszcz, mgła itp.
- Ochrona środowiska naturalnego, sadzenie drzew i roślin i uczestniczenie w "Sprzątaniu ziemi"
- Poznanie określenia surowce wtórne, kosze do segregacji odpadów.
III Cele i treści programowe.
Program "Zielone przedszkole" pozwala na indywidualną interpretację treści programowych przez nauczyciela. Kreatywność wychowawcy uatrakcyjnią proponowane zagadnienia i zastosowanie odpowiedniej metody, formy oraz techniki poruszanego zagadnienia. Wplecenie zagadnień proekologicznych w plan miesięczny pozwoli na sprawną realizację tego programu. Przykłady:
- Z zakresu wychowania zdrowotnego: prowadzenie zdrowego trybu życia, częste przebywanie na świeżym powietrzu, zapobieganie następstw degradacji naturalnego środowiska.
- Z zakresu wychowania społeczno - moralnego: kształtowanie postaw proekologicznych, współpraca z dorosłymi w problemach współczesnego życia dotyczącego środowiska.
- Zakresu wychowania umysłowego: rozbudzenie zainteresowań najbliższym otoczeniem. Poznanie zasad ochrony przyrody. Rozwijanie wyobraźni przyczynowo -skutkowej. Rozszerzanie słownictwa przyrodniczego.
- Zakresu wychowania estetycznego. Wykorzystywanie materiałów naturalnych do prac plastyczno-technicznych. Umiejętność uogólniania i nazywania zjawisk występujących w różnych porach roku. Dbanie o estetykę otoczenia przyrodniczego przedszkolaka. Wsłuchiwanie się w odgłosy przyrody (śpiew ptaków, szum wiatru, plusk wody, szmery padającego deszczu itp.

Cel nadrzędny. Stymulowanie dziecięcej aktywności w kierunku poznawania i rozumienia otaczającej przyrody. Poznanie jej wszystkimi zmysłami. Tworzenie okazji do poznawania na drodze obserwowania, odkrywania, działania i eksperymentowania.
Cele ogólne treści ekologicznych:
- wyrabianie gotowości w podejmowaniu i rozwiązywania przez dzieci zadań o charakterze proekologicznym,
- wyrabianie właściwego stosunku do ochrony środowiska naturalnego człowieka z jednoczesnym zrozumieniem jego ścisłego związku ze zdrowiem,
- budowanie postawy szacunku dla przyrody,
- pobudzanie wrażliwości dzieci na piękno przyrody i konieczność jej ochrony,
- poznanie przyczyn, skutków i mechanizmów niepożądanych zmian zachodzących w środowisku,
- umiejętność prowadzenia wnikliwej obserwacji i wyciągania wniosków,
- włączenie rodziców oraz najbliższego środowiska do współpracy z przedszkolem poprzez zaangażowanie ich do realizacji niniejszego programu.
IV Cztery pory roku w ogrodzie - charakterystyka
modułów programowych.
1. IV Dzień drzewa.
Cel nadrzędny: Drzewa to płuca naszej planety.
CEL OGÓLNY TREŚCI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIĄGNIĘCIA DZIECI. CELE SZCZEGÓŁOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
- rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego.

Jesień
-zapoznanie dzieci z pracą leśnika i konieczności tego zawodu dla ochrony roślin i zwierząt leśnych,
- zapoznanie dzieci z wyglądem drzewka iglastego, jego części nadziemnej i podziemnej; wytłumaczenie znaczenia tych części drzewa,
-zachęcanie dzieci do sadzenia, szanowania oraz dbania o drzewa w jego najbliższym otoczeniu przez wszystkie pory roku,
- dostarczenie dzieciom maksimum satysfakcji, podczas kopania dołka pod drzewko, rozbijania grudki ziemi, zakopywania, grabienia, i podlewania. - dzieci wiedzą, czym zajmuje się leśnik
- dzieci znają części składowe drzewa nazywają je: korona, pień i część podziemną (korzenie).
- dziecko nadaje drzewu imię; drzewko nazwane własnym imieniem, lub zlepkiem imion kilku dzieci uczestniczących w akcji sadzenia,
-dziecko umie dbać o drzewko,
-dzieci, wiedzą jak należy sadzić drzewo- znają kolejność działania przy sadzeniu. Grabią liście w miejscu sadzenia drzewka, spulchniają ziemię pod sadzonkę, wykopują dołek, sadzą drzewo, ugniatają ziemię nogami, podlewają,
-dzieci rozumieją, że drzewko będzie rosło razem z nimi, i po wielu latach przypomni mu jego pobyt w przedszkolu.
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
-rozszerzanie zagadnień przyrodniczych poprzez literaturę,
Zima
-dzieci obserwują drzewko iglaste (sosnę),
-dzieci wiedzą, kiedy drzewo jest zwane sosną, a po ustrojeniu nazywamy je choinką,
-wykazanie funkcji (ozdobnych bez wycinki), w okresie Świąt Bożego Narodzenia. -dzieci rozumieją, że drzewa w okresie zimy to schronienie dla ptactwa,
- dzieci wiedzą, że nie należy wycinać drzew iglastych w okresie Świąt Bożego Narodzenia, że można ją zastąpić choinką sztuczną,
- dzieci stroją swoje małe choineczki w ogrodzie przedszkolnym.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolny.
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego
.-zapoznanie ze sposobami
Zastosowania drzewa w przemyśle, wyczulenie na ich szanowanie.

Wiosna
- obserwacja drzewka podczas wzrostu, zwiększanie się masy zielonej jak i korowej.
- zapoznanie i wyjaśnienie dzieciom istotnego znaczenia drzew dla życia człowieka.
-zapoznanie i wyjaśnienie dzieciom konieczności dosadzania drzew w czasach wysokiego uprzemysłowienia.
-zapoznanie i wykorzystanie drzewa w przemyśle. -dzieci dostrzegają zmiany zachodzące w przyrodzie wiosną.
- dziecko potrafi wykazać, że coś rośnie stosując pomiar.
- dziecko rozumie ,że rośliny produkują tlen, niezbędny człowiekowi do życia.
- dzieci wiedzą, że drzewa należy szanować.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie postaw proekologicznych-opieka

Lato
-dbanie o drzewko w czasie lata;
- w ostatnim roku pobytu dziecka w przedszkolu, uroczyste przekazanie drzewka grupie młodszej w celu kontynuacji prac pielęgnacyjnych;

-wszystkim opiekującym się do tej pory drzewkiem ,wręczenie dyplomu "Strażnika przyrody" -dzieci wiedza, że w okresie suszy należy drzewko podlać i znają znaczenie wody w życiu roślin, zwierząt i ludzi;
- dzieci wiedzą, że pielęgnować drzewko to znaczy dbać- wyrywać chwasty, trawę;
- dzieci starsze -młodszym kolegom opowiadają o swoim drzewku- dziecko potrafi dzielić się obserwacjami i wiadomościami;
- dziecko czuje satysfakcję, z dotychczasowej pracy ogrodnika.

2. IV Żywa mapa Polski.
Cel nadrzędny: Potrafię zmienić i upiększyć swoje środowisko.

CEL OGÓLNY
TREŚCI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIĄGNIĘCIA DZIECI. CELE SZCZEGÓŁOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpływu człowieka na środowisko,
WIOSNA
-wiosenne zmiany przyrody w ogrodzie
-prace wiosenne w ogrodzie. Gromadzenie materiału do nasadzeń, przynoszenie otoczaków ;
-pierwsze rośliny wiosenne i ich kwiaty;
- budzące się owady. -dziecko dostrzega zmiany zachodzące w przyrodzie wiosną (np. wzrost traw, rozwijanie się pąków, liści, kwiatów)
-dzieci wykonują prace wiosenne w ogrodzie przedszkolnym ( np. założenie ogródka skalnego w kształcie mapy Polski, wytyczenie miejsca, ułożenie kamieni, spulchnianie ziemi, sadzenie roślin)
- dziecko , wie co to otoczak i jak powstał.
-dziecko zna i wymienia kilka wiosennych kwiatów ( żonkil, stokrotka)
- dzieci wiedza jak należy zachować się w przypadku spotkania z owadem: muchą, osą, pszczołą, bąkiem , itp.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpływu człowieka na środowisko.
LATO
-dostrzeganie piękna przyrody latem; pobudzanie zmysłu zapachu;
-rośliny i ich naturalne środowisko,
- owady w ogródku( pszczoła, motyl).

-dziecko dostrzega bogactwo barw
( nazywa je) , kształtów i zapachów w ogrodzie,
-dziecko rozróżnia i wymienia kilka roślin skalnych (np. rojnik, dzwonek),
-dzieci oceniają skutki suszy lub nadmiar opadów dla świata roślin,
- dziecko zna kolejne etapy rozwojowe motyla,
- dziecko zna pożyteczne owady: pszczoła.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
-dostrzeganie wpływu człowieka na środowisko.
JESIEŃ
-wygląd jesiennego ogrodu,
-zapoznanie się z budową rośliny,
-jesienne prace w ogródku przedszkolnym.

-dziecko dostrzega zmiany zachodzące w przyrodzie jesienią (np. charakterystyczny koloryt jesienny, owoce i nasiona różnych roślin),
-dziecko wyróżnia i nazywa podstawowe części roślin (np:, korzeń, łodyga, liście, kwiaty),
-dziecko wykonuje prace związane z przygotowaniem się roślin do spoczynku. Wie, że rośliny trzeba chronić przed mrozem.
-dostrzeganie wpływu człowieka na środowisko,
- zimowy ogródek w przedszkolu,
-rozszerzanie zagadnień przyrodniczych poprzez literaturę.
ZIMA
-zbieranie nasionek,
- zakładanie hodowli roślin do ogródka skalnego.

-dzieci wiedzą, gdzie znajdują się nasionka w kwiatku,
- dzieci potrafią je wydobyć i rozłożyć do wyschnięcia,
- dzieci rozumie, że z nasionka powstanie nowa rośliną,
- dzieci wysiewają nasiona, prowadzą hodowlę i obserwację roślin kwiatowych, w doniczkach na parapecie,
- dziecko wymienia kolejne etapy rozwoju rośliny; rod nasienia do nasienia".

3.IV Zioła pielęgnuję i próbuję.
Cel nadrzędny: Głębsze odczuwanie wspólnoty z całym światem istot żywych.
CEL OGÓLNY TREŚCI NAUCZANIA PRZEWIDYWALNE OSIĄGNIĘCIA DZIECI. CELE SZCZEGÓŁOWE.
- aktywne poznawanie przyrody w ogrodzie przedszkolnym,
- czynne uczestniczenie w pracach ogrodniczych,
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
- wykorzystanie uprawianych roślin w kuchni przedszkolnej.
Wiosna
-dzieci poznają nasiona lub sadzonki ziół,
-prace w ogródku z ziołami, - dzieci nazywają zioła, które mają posadzić: mięta, melisa, koper, pietruszka, lubczyk,
- dzieci przygotowują miejsce do nasadzenia: grabią, robią rowki i dołki, itp.
- dzieci wysiewają i nasadzają rośliny w zielniku,
- dzieci posługują się narzędziami ogrodniczymi.
-rozbudzenie ciekawości przyrodniczej i pogłębianie słownictwa przyrodniczego,
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysłami.
Lato
-prace pielęgnacyjne przy zielniku,
- pobudzanie zmysłów przez dotykanie, wąchanie i smakowanie. - dzieci potrafią opiekować się posadzonymi roślinami: pielą je, podlewają,
- dzieci rozumieją słowo opieka,
- dzieci rozumieją, że roślina wzrasta, jak się o nią dba (doświadczenie),
-dzieci porównują wysokości roślin- stosując określenia matematyczne,
- dzieci znają świat owadów.
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysłami,
- poznawanie sposobu przechowywania zbiorów tworzenie zapasów na zimę.
Jesień
-jesienne zbiory,
-pobudzanie wszystkich zmysłów. - dzieci zrywają zioła,
-segregują je według rodzaju,
-potrafią oddzielić listki od łodyg i rozkładają je do wyschnięcie w ciemnym przewiewnym miejscu,
- dzieci znają cel tych czynności i wiedza, na czym polega suszenie,
- porównują wygląd listków,
-dzieci wykonują jesienne zaprawy np.; kiszenie ogórków z zastosowaniem własnego kopru.
- poznawanie przyrody wszystkimi zmysłami,
- stosowanie suszu w okresie zimy,
-rozszerzanie zagadnień przyrodniczych poprzez literaturę.
Zima
- słuchanie bajek i wierszy o przyrodzie np. bajka o "Koniku polnym i mrówkach". - dzieci piją herbatki smakowe z mięty i melisy, jako efekt swojej pracy i wiedzą, co piją,
- dzieci próbują swoich zapasów,
- dzieci próbują ziół w zupie i wiedza jak one się nazywają.
V Efekty programu.
- Zorganizowanie i stworzenie skalniaka.
- Posadzenie drzew.
- Założenie ogródka z ziołami.
- Umocnienie postawy szacunku do środowiska.
- Udział w konkursie np.:, "Najlepsza warzywno- ziołowa sałatka"
- Wykonanie albumów z roślinami znajdującymi się w ogrodzie przedszkolnym.
- Międzygrupowy konkurs plastyczny pt: "Piękne życie wśród zieleni"
- Międzygrupowy konkurs literacki "Mój ulubiony wiersz o przyrodzie"
- Konkurs muzyczny r Piękna przyrody", z wykorzystaniem instrumentów perkusyjnych oraz rzeczy z otoczenia dziecka.
- Zbiór ziół - suszenie ich oraz wykorzystanie w kuchni przedszkolnej.
- Uroczystość związana z przekazaniem swego drzewka, młodszym dzieciom pod opiekę.
- Wręczenie dzieciom odchodzącym z przedszkola do szkoły, dyplomów "Strażnika przyrody"
VI Ewaluacja programu.

Celem ewaluacji programu "Zielone przedszkole" jest pozyskanie informacji o poziomie wiedzy i umiejętności dzieci w zakresie znajomości przyrody i edukacji ekologicznej. Istotne jest też, czy proponowane metody i techniki aktywności są skuteczne. Zadaniem ewaluacji jest zbieranie i analiza danych w celu oceny programu pod względem atrakcyjności i skuteczności w zdobywaniu wiedzy przez dzieci i kształtowaniu ich umiejętności oraz postaw. Należy skupić się na ocenie trzech aspektów:
1. Poziom wiedzy i umiejętności.
2. Aktywna postawa wobec ochrony przyrody.
3. Postrzeganiu koncepcji programu przez rodziców.
Oceny ewaluacji można dokonać na podstawie: obserwacji dzieci w czasie zajęć i zabaw np:
- Podczas zastosowania metod aktywizujących takich jak: drama, metody twórczego myślenia i kreatywnego rozwiązywania problemu ( "Dywanik pomysłów", metody hierarchizacji i porządkowania ( "Promyczkowe uszeregowanie" itp.
- Informacje zwrotne od rodziców dotyczącej wpływu programu na zachowania ekologiczne dzieci w życiu codziennym np. (ankieta dla rodziców).
- Samooceny dokonanej przez nauczyciela.
Wyniki ewaluacji pozwoli na określenie przydatności programu oraz da wskazówki do uzupełnienia lub modyfikacji.
Literatura do programu:
1. Kutyłowska G. "Program edukacji ekologicznej w przedszkolu."
2. Pyłka-Gutowska E. "Ekologia z ochroną środowiska."
3.Dmochowska M. "Przyroda w wychowaniu przedszkolnym."
4. Frączak E., Frączak J. "Ogród przedszkolny."
5. Preuschof G. "Rok z dziećmi i z przyrodą"
6. Richter M. "Rośliny do ogródka skalnego."
7. Ross A. "Mali ogrodnicy."
8. Schuman S. "Rozwój psychiczny dzieci i młodzieży."
9. Studzińska M. "Dzieci przedszkolne poznają przyrodę ożywioną."
10. Woltman -Mazurkiewicz L. "Dziecko w świecie przyrody."
11. Domka L. "Dialog z przyrodą w edukacji dla ekorozwoju."